Τα Light αναψυκτικά είναι ακίνδυνα?
Τα Light αναψυκτικά που δίνουν έμφαση στη «μηδενική ζάχαρη και τις μηδενικές θερμίδες» έχουν γίνει πολύ δημοφιλή, αλλά δεν είναι σαφές εάν η κατανάλωση αναψυκτικών διαίτης σχετίζεται με κινδύνους για την υγεία.
Τα αναψυκτικά δημιουργήθηκαν αρχικά ως εναλλακτική επιλογή για το αλκοόλ, ενώ τα αναψυκτικά διαίτης (light) εμφανίστηκαν λόγω ανησυχιών για την παχυσαρκία. Ωστόσο, πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι τα αναψυκτικά διαίτης συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και άλλων μεταβολικών διαταραχών, κυρίως λόγω των τεχνητών γλυκαντικών όπως η ασπαρτάμη και η σουκραλόζη. Η ασπαρτάμη έχει μάλιστα ταξινομηθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως πιθανώς καρκινογόνος ουσία. Σύμφωνα με μελέτες τα light αναψυκτικά αυξάνουν εξίσου με τα αναψυκτικά με ζάχαρη (ή και ακόμη περισσότερο) τον κίνδυνο λιπώδους νόσου του ήπατος, ακόμη και θανάτου από ηπατικά αίτια. Όσον αφορά τον κίνδυνο MASLD (Μη Αλκοολική Λιπώδης Νόσος του Ήπατος ή στεατωτική ηπατική νόσο), τα τεχνητά γλυκαντικά φαίνεται να συμβάλλουν μέσω πολλαπλών μηχανισμών, όπως η αύξηση της αντίστασης στην ινσουλίνη και οι αλλαγές στη μικροχλωρίδα του εντέρου, που επηρεάζουν σημαντικά την παθογένεια της νόσου.
Light αναψυκτικά και παχυσαρκία
Η κατανάλωση αναψυκτικών έχει εξελιχθεί σε ένα ιδιαίτερα εμφανές και αμφιλεγόμενο ζήτημα, τόσο για τη δημόσια υγεία όσο και για τη δημόσια πολιτική. Τα αναψυκτικά θεωρούνται σημαντικός παράγοντας που συμβάλλει στην παχυσαρκία και στα συναφή προβλήματα υγείας και, ως εκ τούτου, αποτελούν βασικό στόχο παρεμβάσεων που αποσκοπούν στον περιορισμό της αυξανόμενης συχνότητας της νόσου, ιδιαίτερα στα παιδιά. Ακόμη και η κατανάλωση αναψυκτικών διαίτης έχει συσχετιστεί θετικά με αυξημένο δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) και υψηλότερο ποσοστό σωματικού λίπους. Παρά την προβολή τους ως προϊόντα χωρίς θερμίδες, τα αναψυκτικά διαίτης δεν αποτρέπουν απαραίτητα την αύξηση βάρους· αντιθέτως, η υπερβολική κατανάλωσή τους μπορεί να συμβάλει στην εμφάνιση παχυσαρκίας. Η παχυσαρκία, με τη σειρά της, συνοδεύεται από μια σειρά μεταβολικών διαταραχών, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης μεταβολικού συνδρόμου.
Light αναψυκτικά και προβλήματα υγείας
Η αυξανόμενη χρήση αναψυκτικών διαίτης προκαλεί ανησυχίες σχετικά με τις επιπτώσεις τους στην υγεία, καθώς μελέτες δείχνουν ότι η καθημερινή κατανάλωσή τους συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο αγγειακών επεισοδίων. Παράλληλα, στους εφήβους έχει παρατηρηθεί συσχέτιση με αυξημένη αρτηριακή πίεση, ενώ η υπερβολική πρόσληψη τεχνητών γλυκαντικών φαίνεται να ενισχύει την πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Με βάση αυτά τα δεδομένα, υποθέτουμε ότι η υπερβολική κατανάλωση αναψυκτικών διαίτης μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη της MASLD, κυρίως μέσω της αύξησης του δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ).
MASLD
Η MASLD (πρώην NAFLD) αποτελεί μία από τις συχνότερες χρόνιες ηπατικές παθήσεις, επηρεάζοντας πάνω από το 30% του πληθυσμού. Χαρακτηρίζεται από συσσώρευση λίπους στο ήπαρ χωρίς συμμετοχή αλκοόλ ή άλλων αιτιών. Περίπου το 20% εξελίσσεται σε MASH και ένα μέρος αυτών μπορεί να οδηγηθεί σε κίρρωση μέσα σε δεκαετίες. Η θεραπεία βασίζεται αποκλειστικά σε αλλαγές του τρόπου ζωής, με τη διατροφή και την άσκηση να παίζουν καθοριστικό ρόλο.
MASH
Το MASH είναι μια μορφή χρόνιας ηπατικής νόσου όπου η συσσώρευση λίπους στο ήπαρ συνοδεύεται από φλεγμονή και προοδευτική δημιουργία ουλώδους ιστού (ίνωσης). Καθώς αλλάζει και αυξάνεται η εξωκυττάρια ουσία (ECM), το ήπαρ γίνεται πιο σκληρό, διαταράσσεται η φυσιολογική του λειτουργία και μπορεί τελικά να επηρεαστεί η αναγέννησή του και η ροή του αίματος μέσα σε αυτό. Με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι αλλαγές δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν σοβαρές επιπλοκές, όπως είναι το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα.
Βιβλιογραφία
- Yanrui Wu et al (2023). Association between diet soft drink consumption and metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease: findings from the NHANES. DOI: 1186/s12889-023-17223-0
- Shuang Wang & Scott L Friedman (2023). Found in translation-Fibrosis in metabolic dysfunction-associated steatohepatitis (MASH). DOI: 1126/scitranslmed.adi0759
